تعهدات وکیل و مسئولیت مدنی او

تعهدات وکیل و موکل

وکالت به معنای واگذار نمودن امری به شخص دیگری می‌باشد. در منظر علم حقوق امر وکالت در دسته بندی انواع عقد جایز قرار می‌گیرد. عقد جایز در عالم حقوق، برهم زدن عقد توسط یکی از طرفین در هر زمان که بخواهد. در فسخ عقد وکالت نیاز به هیچ تشریفات خاصی ندارد.

با منعقد شدن این نوع عقد (عقد وکالت) میان وکیل و موکل یک رابطه حقوقی ایجاد می‌گردد. در پی شکل گیری این رابطه یک سری تعهدات برای طرفین در مقابل هم ایجاد می شود که در ادامه این مقاله به آن خواهیم پرداخت.

قابل توجه است در صورتی که وکیل به هیچ یک از تعهدات قانونی خود عمل نکرد یا اقدام قانونی را در اسرع وقت یا زمان مناسب انجام نداد و شما از دیرکرد اقدام وکیل خود متحمل ضرر و زیان شدید، می‌توانید به لحاظ قانونی عقد وکالت را فسخ کنید. درصورت مشاوره در این زمینه می‌توانید با وکلای مجموعه فرهنگ تفاهم مشورت نماید.

تعهدات وکیل شامل چه نوع تعهداتی می باشد؟

در دسته تعهدات عام در واقع بیشتر مواردی مطرح است که از نظر اخلاقی و وجدانی بر عهده افراد قرار می‌گیرد. از مواردی که می‌توان به آن اشاره کرد اقدام سریع و به موقع وکیل است.

گاهی وکیل باید در بازه مهلت قانونی پرونده موکل اقدام به تجدیدنظر یا واخواهی نماید که اگر در این بازه کوتاه اقدام قانونی نکند موجب ضرر و زیان به موکل می‌شود.

از دیگر تعهدات عام وکیل به تبحر و تسلط کامل به مواد قانونی و وحدت رویه هاست و تجربه کافی او در زمینه‌های مختلف حقوق می‌باشد.

تعهدات شخص وکیل در دسته تعهدات خاص به صورت قانونی و به طور کامل و صریح بیان شده است.

از اساسی ترین تعهداتی که وکیل در دوران عقد وکالت باید رعایت نماید به صورت موردی در ذیل مطلب به آن اشاره خواهد شد:

  • تعهد به انجام موضوع وکالت.
  • تعهد وکیل به حفظ نمودن اسرار شخصی موکل خود.
  • تعهد وکیل برای رعایت نمودن مصلحت موکل.
  • تعهد وکیل مبنی بر بازگرداندن اموال، اسناد و حساب مربوط به موکل.

مواد قانونی تعهدات وکیل

ماده ۶۶۶

هر گاه از تقصیر وکیل خسارتی به موکل متوجه شود که عرفاً وکیل مسبب آن محسوب میگردد مسئول خواهد بود.

ماده ۶۶۷

وکیل باید در تصرفات و اقدامات خود مصلحت موکل را مراعات نماید و از آنچه که موکل بالصراحه به او اختیار داده یا بر حسب‌ قرائن و عرف و عادت داخل اختیار اوست تجاوز نکند.

ماده ۶۶۸

وکیل باید حساب مدت وکالت خود را به موکل بدهد و آنچه را که به جای او دریافت کرده است به او رد کند.

ماده ۶۶۹

هر گاه برای انجام امر دو یا چند نفر وکیل معین شده باشد هیچ یک از آنها نمیتواند بدون دیگری یا دیگران دخالت در آن امر بنماید مگر ‌اینکه هر یک مستقلاً وکالت داشته باشد در این صورت هر کدام میتواند به تنهایی آن امر را بجا آورد.

ماده ۶۷۰

در صورتی که دو نفر به نحو اجتماع وکیل باشند به موت یکی از آنها وکالت دیگری باطل میشود.

ماده ۶۷۱

وکالت در هر امر مستلزم وکالت در لوازم و مقدمات آن نیز هست مگر اینکه تصریح به عدم وکالت باشد.

ماده ۶۷۲

وکیل در امری نمی‌تواند برای آن امر به دیگری وکالت دهد مگر اینکه صریحاً یا به دلالت قرائن وکیل در توکیل باشد.

ماده ۶۷۳

اگر وکیل که وکالت در توکیل نداشته انجام امری را که در آن وکالت دارد به شخص ثالثی واگذار کند هر یک از وکیل و شخص ثالث در مقابل موکل نسبت به خساراتی که مسبب محسوب میشود مسئول خواهد بود.

 تعهدات موکل در برابر وکیل خود

در متن قانونی مدنی طبق ماده ۶۷۴ تا ۶۷۷ به تعهدات قانونی موکل اشاره شده است که به شرح ذیل می‌باشد:

“موکل ملزم به انجام تمامی تعهدات و مسئولیت هایی می باشد که از جانب وکیل خود به ایشان محول گردیده و در عقد وکالت هم به آن اشاره شده است، اما هیچ الزامی برای انجام تعهدات خارج از عرف و اختیار موکل باشد بر عهده ایشان نیست همچنین اختیارات و مسئولیت های شخص وکیل به واسطه متن قانون و همچنین توافق که طرفین برای عقد وکالت داشتند مشخص می‌گردد.” 

پرداخت تمامی هزینه های وکالتی (حق الوکاله) توسط موکل و همچنین تمامی هزینه هایی که وکیل شخصا در مراجع برای پرونده ایشان پرداخت نموده است باید تمام و کمال به ایشان پرداخت نمایند. مگر اینکه وکیل و موکل در قرارداد وکالت طور دیگری توافق کرده باشند در واقع حق الوکاله وکیل تابع قرارداد بین طرفین خواهد بود.

درصورتی که نسبت به حق الوکاله یا مقدار آن توافقی در قرارداد نکرده باشند بر طبق عرف حق الوکاله تعیین می‌گردد. اگر در قرارداد وکالت مجانی بودن عمل وکیل یا با اجرت بودن آن تعیین نگردد به عبارت دیگر در صورت تعیین نشدن مجانی یا با اجرت بودن وکالت ، عمل وکیل با اجرت محسوب می‌شود.

 

 

طرق مختلف انقضای وکالت

۱) عزل وکیل

۲) استعفای وکیل

۳) فوت وکیل یا موکل

۴) جنون وکیل یا موکل

۵) حجر وکیل یا موکل

۶) از بین رفتن مورد وکالت

۷) انجام عملی از سوی موکل که منافی با وکالت وکیل

 

 

عزل وکیل توسط موکل

عقد وکالت عقدی جایز می باشد که مستند بر ماده ۶۷۹ قانون مدنی موکل می‌تواند هر زمانی که اراده نماید وکیل خود را عزل نماید. مگر در شرایطی که عدم عزل وکیل طبق یک سری شروط در قرارداد میان آن ها امضا شده با شد.

اعلام عزل وکیل از سوی موکل به هر وسیله‌ای اعم از ارسال اظهارنامه یا نامه پستی یا پیامک و پست الکترونیکی و نمابر یا حتی به‌وسیله پیغام شخصی نیز قابلیت انجام دارد.

موضوعی که در این جا مطرح است صرفا رسیدن خبر عزل وکالت به وکیل است و اگر خبر عزل وکالت از جامب موکل به وکیل نرسد تمامی اقدامات ایشان در حدود و اختیاراتی که داشتند نافذ می‌باشد.

مهدی رزمپا

مهدی رزمپا